ความเชื่อความศรัทธาเกี่ยวกับโคมลอย

โคม เป็นชื่อเมืองโบราณของจังหวัดเชียงราย มีชื่อเต็มๆว่า สุวรรณโคมคำ โคม คือเครื่องสักการะและเป็นเครื่องมือให้แสงสว่าง

โคมไฟล้านนา คืองานหัตถกรรมพื้นเมืองจากภูมิปัญญาชาวบ้านสืบทอดต่อกันมาเป็นเวลาอย่างช้านาน ได้ส่งผ่านจากรุ่นสู่รุ่นเพื่อให้ดำรงอยู่จนถึงปัจจุบัน ของภาคเหนือ  สำหรับในปัจจุบันนี้ชาวล้านนานิยมนำมาประกอบในงานพิธีกรรมต่าง ๆ โดยเฉพาะในงานประเพณียี่เป็ง มักแขวนโคมไว้บนที่สูง โคมทำจากไม้ไผ่เส้นเล็กๆนำมาขึ้นโครงและนำกระดาษแก้วมาปิดทำเป็นรูปร่าง  มีมากมายหลายรูปแบบ มีความเชื่อว่าแสงประทีปจากโคมจะช่วงส่องประกายให้ชีวิตเจริญรุ่งเรืองอยู่เย็นเป็นสุข ชาวล้านนาจึงนิยมปล่อยโคมขึ้นฟ้าและจุดประทีปตามไว้ตามบ้านเรือน

ณ ปัจจุบันได้มีการประยุกต์ใช้โคมไฟมาทำเป็นเครื่องประดับตามรบ้านเรือน รวมไปถึงสถานที่ต่าง ๆ เพื่อความสวยงาม และยังช่วยสืบสานงานหัตถกรรมของโคมล้านนาให้คงอยู่สืบต่อไปยาวนาน

ดินแดนล้านนาคือจังหวัดอยู่ทางภาคเหนือประเทศไทย และประชากรภาคเหนือ เรียกตัวเองว่าล้านนา โดยมีศิลปะวัฒนธรรมของตัวเองและยังเป็นการสะท้อนให้เห็นวิถีชีวิตของชาวล้านนา

ความเชื่อเกี่ยวกับการปล่อยโคมลอย

  • การปล่อยโคมลอยเป็นการปล่อยเคราะห์กรรมความชั่วสิ่งเลวร้ายต่างๆให้ลอยออกไปจากชีวิต
  • เป็นการบูชาพระเกศแก้วจุฬามณีบนสวรรค์ ชั้นดาวดึงส์
  • เป็นการส่งเหล่าเทวดาเหล่ากลับคืนสู่สวรรค์

 ชนิดของโคมลอยแบ่งออกเป็น 2 แบบ

  1. โคมปล่อยในตอนกลางวัน เป็นโคมที่สุมควันไฟเข้าไปในโคมทำให้โคมนั้นลอยขึ้นบนฟ้าได้
  2. โคมปล่อยในตอนกลางคืน โคมชนิดนี้เหมือนกับบอลลูน โดยใช้ความร้อนจากไฟตรงฐานโคมทำให้ลอยขึ้นไปได้ ปัจจุบันเป็นโคมยอดนิยม เพราะมีความสวยงาม สามารถเห็นเปลวไฟสีส้มที่อร่ามอยู่กลางท้องฟ้ามืดมิดได้เป็นอย่างดี

งานประดิษฐ์ด้วยมือที่สืบทอดกันมาเป็นเวลาอย่างช้านาน อีกทั้งยังสะท้อนวัฒนธรรมของชาวล้านนาเป็นการสร้างผลงานศิลปะที่รวมเข้ากับจิตวิญญาณแห่งความเคารพและความบูชาลงไปในงาน เพื่อใช้ในโอกาสพิเศษเป็นการตอบสนองความศรัทธาของชาวพุทธ โดยเฉพาะความเชื่อในของการใช้วัตถุที่มีคุณค่าเป็นเครื่องสักการบูชา ใช้สำหรับงานบุญ งานกุศลต่าง ๆ ตามประเพณีโบราณ

นอกจากเรื่องของความเชื่อแล้วในสมัยโบราณโคมลอยนี้เป็นช่องทางสื่อสารอีกอย่างหนึ่งด้วย โดยชาวบ้านจะเขียนใบบอกบุญต่างๆ แล้วนำไปผูกติดกับโคม จากนั้นปล่อยให้ลอยขึ้นฟ้า เมื่อโคมลอยไปตกที่ใด ข่าวการบอกบุญที่ติดไปก็จะแพร่กระจายไปยังสถานที่ต่างๆ นับว่าเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นชนิดหนึ่ง